U sklopu programa obilježavanja Dana Općine Ilijaš i Dana nezavisnosti Bosne i Hercegovine u Biznis centru Ilijaš održana je izložba "Novi gradovi, novi narativi" te promovisana publikacija "Telling the Story".
Projekt New Towns | New Narratives (Novi gradovi | Novi narativi) predstavlja inicijativu evropske mreže novih gradova koja okuplja partnere širom Evrope uz podršku Evropske unije. Cilj mreže je razmjena ideja i iskustava o neophodnoj reinvenciji gradova koji dijele brojne zajedničke karakteristike. Koordinator ovog međunarodnog i interdisciplinarnog konzorcija je International New Town Institute (INTI) iz Rotterdama.
Jedini grad iz Bosne i Hercegovine, ali i izvan Evropske unije, koji je učestvovao u ovom projektu jeste Ilijaš. Učesnici projekta bili su prof. dr. Elša Turkušić Jurić (UNSA-AFS), doc. dr. Maja Pličanić (UNSA-PF), Irfan Salihagić, MA (UNSA-AFS), Samna Durmo, MA, te mr. Sanja Zagorac-Jozić (Općina Ilijaš). Značajnu podršku pružili su načelnik Općine Ilijaš Amar Dovadžija i lokalna zajednica.
Koordinatorica projekta, profesorica Elša Turkušić Jurić, istakla je da učešće Ilijaša pokazuje kako iskustva i prakse manjih i novijih gradova u regiji mogu doprinijeti zajedničkim rješenjima za očuvanje identiteta, revitalizaciju prostora i uključivanje zajednice.
– Dvogodišnji projekat „Novi gradovi, novi narativi“, u kojem smo učestvovali s gradom Ilijašom, realizovan je pod vodstvom Instituta za nove gradove iz Rotterdama. Izložba koja je predstavljena u Novoj Gorici na završnoj radionici sada je postavljena u Ilijašu, što nam je posebno drago. Među partnerima u projektu učestvovalo je i Udruženje Nacionalni komitet ICOMOS, koje je unijelo stručnost iz oblasti zaštite i interpretacije kulturne baštine. Kao konkretan rezultat rada mreže pripremljena je publikacija i izložba pod nazivom „Telling the Story“ — zbornik koji tematski obrađuje pitanje identiteta, nasljeđa i načina pripovijedanja o novim gradovima. Jedno poglavlje posvećeno je Ilijašu, a autori su Elša Turkušić Jurić, Irfan Salihagić i Maja Pličanić. Tekst pod nazivom „Unapređenje koncepta zelene baštine“ predstavlja viziju Ilijaša kao „vrtnog grada“.
Ilijaš se definiše kao postindustrijski grad, razvijen zahvaljujući industriji. Međutim, industrijsko naslijeđe nije dovoljno predstavljeno u javnom prostoru kako bi se izgradio jasniji identitet grada kao postindustrijskog centra. Također, nedovoljno je razvijena svijest o objektima koje je projektovao Juraj Neidhardt, jedan od najznačajnijih arhitekata koji je djelovao u Bosni i Hercegovini i koji je radio u ateljeu slavnog francuskog arhitekte Le Corbusier. Ilijaš posjeduje nekoliko njegovih dobro očuvanih objekata, koje bi bilo važno adekvatno zaštititi, redovno održavati i brendirati kroz valorizaciju imena Juraja Neidhardta.
Grad također ima potencijal da privuče umjetnike i istraživače iz različitih naučnih oblasti koji bi se bavili industrijskim i postindustrijskim naslijeđem. Osim toga, Ilijaš raspolaže bogatim prirodnim resursima i vrijednim srednjovjekovnim naslijeđem. Takvi posjetioci mogli bi gradu ostaviti trajnu vrijednost — bilo kroz umjetničke instalacije u javnom prostoru ili kroz nova istraživanja i projekte.
Načelnik Općine Ilijaš, Amar Dovadžija, istakao je da ovaj projekat i njegovi učesnici vraćaju u fokus simbole i identitet Ilijaša, poput Livca, kultne Pasarele i Željezare Ilijaš.
– Ilijaš nije samo teška i drvna industrija ili poljoprivreda. Imamo mnogo toga ponuditi, ali o tome trebamo više govoriti. Potpisali smo sporazum s Arhitektonskim fakultetom i nadamo se da ćemo planski razvoj ponovo vratiti u fokus. Hvala svima na promociji Ilijaša – poručio je načelnik.
Na kraju događaja, načelnik Dovadžija uručio je pohvale profesoricama Turkušić Jurić i Pličanić, nakon čega su prisutni obišli izložbu „Novi gradovi, novi narativi“.
